Đọc hiểu bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Châu Trinh

Đọc văn bản sau:

ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn(1),
Lừng lẫy(2) làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể(3) mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi(4),
Mưa nắng càng bền dạ sắt son(5).
Những kẻ vá trời(6) khi lỡ bước,
Gian nan chi kể việc con con!

(Phan Châu Trinh(*), trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỉ XX, Sđd)

Chú thích
(*) Phan Châu Trinh (1872 – 1926), hiệu là Tây Hồ, biệt hiệu Hi Mã, quê ở làng Tây Lộc, huyện Hà Đông (nay là thôn Tây Hồ, xã Tam Phước, thị xã Tam Kì), tỉnh Quảng Nam. Ông đỗ Phó bảng, được bổ dụng một chức quan nhỏ, nhưng chỉ một thời gian ngắn đã bỏ quan, chuyên tâm vào sự nghiệp cứu nước. Trong những năm đầu của thế kỉ XX, Phan Châu Trinh là người đề xướng dân chủ, đòi bãi bỏ chế độ quân chủ sớm nhất ở Việt Nam. Hoạt động cứu nước của ông đa dạng, phong phú và sôi nổi ở trong nước, có lúc ở Pháp, ở Nhật. Phan Châu Trinh là người giỏi biện luận và có tài văn chương. Văn chính luận của ông rất hùng biện, đanh thép, thơ văn trữ tình đều thấm đẫm tinh thần yêu nước và dân chủ.

Năm 1908, Phan Châu Trinh bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung Kì nên bị bắt đày ra Côn Đảo; đến tháng 6 năm 1910, nhờ sự can thiệp của Hội Nhân quyền (Pháp), ông mới được tha. Bài thơ này làm trong lúc ông cùng các tù nhân khác bị bắt lao động khổ sai.

Đọc hiểu bài thơ Đập đá ở Côn Lôn của Phan Châu Trinh

(1) Côn Lôn: tức Côn Đảo, hòn đảo nằm ở phía đông nam nước ta, nơi thực dân Pháp lập nhà tù giam cầm những chiến sĩ yêu nước và cách mạng.
(2) Lừng lẫy: ở đây có nghĩa là ngạo nghễ, lẫm liệt.
(3) Bể (tiếng địa phương): vỡ; đập bể: đập vỡ.
(4) Thân sành sỏi: ý nói thân dày dạn phong trần, sẵn sàng chấp nhận mọi gian khổ.
(5) Dạ sắt son: ý nói tinh thần cứng cỏi, trung kiên, không sờn lòng, đổi chí.
(6) Vá trời: theo truyền thuyết Trung Quốc, bà Nữ Oa đội đá vá trời ; nói vá trời (hay lấp biển) là ngụ ý mưu đồ những công việc hết sức lớn lao.

 

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1: Bài thơ trên được làm theo thể thơ nào?

A. Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

B. Thất ngôn bát cú Đường luật

C. Lục bát

D. Song thất lục bát

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: B

Câu 2: Bố cục bài thơ gồm những phần nào?

A. Khai, thừa, chuyển, hợp

B. Khai, chuyển, thừa, hợp

C. Đề, thực, luận, kết

D. Đề, luận, thực, kết

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: C

Câu 3: Bài thơ được làm theo luật nào và căn cứ để xác định là gì?

A. Luật bằng (căn cứ vào tiếng làm)

B. Luật trắc (căn cứ vào tiếng trai)

C. Luật bằng (căn cứ vào tiếng trai)

D. Luật trắc (căn cứ vào tiếng lẫy)

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: C

Câu 4: Trong bài thơ trên, câu 1 niêm với câu nào?

A. Câu 8

B. Câu 2

C. Câu 4

D. Câu 6

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: A

Câu 5: Xác định cách ngắt nhịp cho cặp câu sau:

“Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.”

A. 2/2/3

B. 2/3/2

C. 3/4

D. 4/3

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: A

Câu 6: Các cặp câu nào có sử dụng nghệ thuật đối?

A. Cặp 1, 2 và 3, 4

B. Cặp 3, 4 và 5, 6

C. Cặp 1, 2 và 7, 8

D. Cặp 5, 6 và 7, 8

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: B

Câu 7: Xác định biện pháp tu từ tác giả sử dụng trong cặp câu sau:

“Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan chi kể việc con con!”

A. Hoán dụ

B. So sánh

C. Nhân hóa

D. Nói quá

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: D

Câu 8: Tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong cặp câu trên (câu hỏi số 7) là gì?
A. Ca ngợi vẻ đẹp thể chất của người chiến sĩ cách mạng trong hoàn cảnh tù đày
B. Ca ngợi lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc của người chiến sĩ cách mạng
C. Ca ngợi phẩm chất cách mạng của nhà thơ
D. Ca ngợi phẩm chất cách mạng của nhà thơ, khắc họa chân dung người chiến sĩ cách mạng có tâm hồn và khí phách cao đẹp

Click vào đây để xem đáp án

Đáp án: D

Câu 9: Em hiểu thế nào về nội dung hai câu thơ cuối?

Click vào đây để xem đáp án

HS diễn đạt nhiều cách khác nhau, cơ bản đảm bảo nội dung cơ bản sau:
– Tác giả tự ví mình là “kẻ vá trời”, cách nói khoa trương, cường điệu nhằm khắc họa người anh hùng có chí lớn, tin ở tài năng và nghị lực của mình nhưng chẳng may bị sa cơ, “lỡ bước” trên con đường tranh đấu đầy chông gai, hiểm nạn là lẽ tất yếu, thường tình.
– Thử thách, gian khổ chỉ là “việc con con”, càng tôi luyện ý chí bền bỉ, dẻo dai, càng hun đúc tinh thần sắt son, kiên định của người chí sĩ Cách mạng.

Câu 10: Trong cuộc sống, khi đứng trước những khó khăn thử thách em cần làm gì để vượt qua nó?

Click vào đây để xem đáp án

bài học trong cuộc sống: Trong cuộc sống, khi đứng trước những khó khăn cần đối diện, xem xét:
– Nếu sai nhìn rõ khuyết điểm sữa chữa.
– Nếu đúng kiên trì theo đuổi đến cùng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Xem Bói Chỉ Tay