Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“…Gia đình tôi cũng vậy, kể từ khi “bị đuổi” ra bãi Phúc Xá Hạ, bố mẹ tôi tuy đã thoát khỏi cảnh “con mày con nuôi”(1), được ở riêng, nhưng vẫn phụ thuộc vào cái Chợ Nứa, làm phu bát tê(2) tiếp tục cuộc sinh nhai. Khi mấy cô em gái tôi cứ theo nhau “ba năm đôi” ra đời, thì mẹ tôi không đi làm nữa, ở nhà trông con, nhưng cũng xoay xở dọn hàng ở cửa nhà bán mắm muối, tương cà, diêm thuốc, hay sáng sáng nấu nồi cháo trắng ăn với đường, cà, đậu rim, buổi chiều mùa hè bán nồi cháo đỗ xanh, thêm chè đỗ đen.
[…] Nói đến một xu quà sáng, lại nhớ tới một chuyện con con. Bắt đầu từ ngày tôi cắp sách đi học ở trường Thuận Đức trên bãi Nghĩa Dũng, sáng sáng mẹ tôi đều cho một xu đến trường ăn quà sáng. Sáng nào đến giờ đi học mà chưa thấy mẹ tôi “tòi” đồng xu ra, tôi không dám xin trực tiếp, hay đòi trực tiếp mà chỉ “nhắc khéo”:
– U ơi! Con đi học đây!
Mẹ tôi cũng hiểu ngay rằng, đó chẳng phải là “lời chào của đứa con lễ phép”, mà chỉ là một cách “nã” tiền, nên mẹ tôi lập tức đưa tay nắn túi, và “vạch mặt” tôi:
– Học hành chẳng biết có giỏi không, nhưng “nã” tiền thì giỏi lắm!
Còn như đi học buổi chiều thì không có lệ “đòi tiền” này, nhưng năm thì mười họa mẹ tôi mới “tự nguyện” cho, nếu có cũng chỉ một trinh, bằng nửa suất buổi sáng. Có thời gian mẹ tôi ốm nặng, ốm không dậy được khỏi giường, như vậy là mẹ tôi không làm ra được một đồng trinh nào hết. Vậy mà không hiểu sao, trước khi tôi đi học, mẹ vẫn gọi tôi đến bên giường bệnh, rồi không hiểu moi từ đâu ra một đồng xu đồng, đưa cho tôi và thều thào dặn:
– Mua cái gì “lành dạ” mà ăn!
Tôi nhớ chuyện này vì tất cả những đồng xu sớm sớm mẹ đưa cho, toàn là những đồng xu đồng còn mới nguyên, đỏ au, bóng lộn, mà những đồng xu đồng mới như thế đối với người nghèo chúng tôi có được là phải găm cho kĩ, để dành, chẳng ai muốn bỏ ra tiêu. Như vậy những đồng xu này chính là những đồng xu chắt bóp, để dành, nay phải dứt ruột bỏ ra cho con đi học ăn quà sáng…”(Lê Bầu, trích Tuổi thơ Hà Nội ngày xưa, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2014)
(1) con mày con nuôi: con nuôi sống nhờ sự hảo tâm và xin xỏ của người khác.
(2) phu bát tê: người làm thuê
Câu 1. Đoạn trích trên thuộc thể loại nào?
A. Hồi kí
B. Truyện ngắn
C. Văn bản nghị luận
D. Truyện cổ tích
Câu 2. Tác dụng của ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích trên là gì?
A. Tạo cảm xúc khách quan, sinh động, lôi cuốn
B. Tạo cảm xúc sinh động, lôi cuốn, thuyết phục
C. Tạo cảm xúc chân thật, sinh động, khách quan
D. Tạo cảm xúc chân thật, gần gũi, sâu sắc
Câu 3. Câu chuyện được kể theo hồi ức của ai?
A. Nhân vật người mẹ
B. Nhân vật người bố
C. Nhân vật “tôi”
D. Nhân vật cô em gái
Câu 4. Hình ảnh người mẹ được hiện lên như thế nào trong đoạn văn thứ nhất?
A. Ốm yếu, hay bị bệnh
B. Vất vả, tần ảo, chịu thương chịu khó
C. Thờ ơ, bỏ bê con cái
D. Mạnh mẽ, lạnh lùng, vô cảm
Câu 5. Từ “ăn” trong câu “Mua cái gì “lành dạ” mà ăn” không cùng nghĩa với từ “ăn” trong câu nào sau đây?
A. Nhà Pá Tra làm thống lí, ăn của dân nhiều… (Vợ chồng A Phủ)
B. Tôi được ăn món bông điên điển xào tôm… (Đồng Tháp Mười mùa nước nổi)
C. Cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ. (Thánh Gióng)
D. Trong vùng có con chằn tinh có nhiều phép lạ, thường ăn thịt người. (Thạch Sanh)
Câu 6. Em hiểu thế nào về ý nghĩa của thành ngữ “năm thì mười hoạ” được sử dụng trong đoạn trích?
A. Thường xuyên, liên tục
B. Thỉnh thoảng, hiếm khi
C. Khó khăn, túng quẫn
D. Dư giả, sung túc
Câu 7. Đọc đoạn trích trên, em hiểu gì về hoàn cảnh gia đình tác giả?
A. Gia đình khá giả, có của ăn của để, không lo về vật chất
B. Gia đình neo người, bố mẹ vất vả kiếm sống
C. Gia đình khá giả nhưng bố mẹ không hoà thuận
D. Gia đình nghèo khó, phải bươn chải nhiều nghề để kiếm sống
Câu 8. Đâu là lí do để người mẹ dù ốm nặng nhưng bà vẫn cho tác giả mấy đồng ăn xu sáng?
A. Vì tác giả thường xuyên “nhắc khéo” xin tiền của người mẹ
B. Vì lúc đó gia đình tác giả khá giả, buôn bán tốt
C. Đó là hành động thể hiện sự quan tâm, tình yêu thương của người mẹ
D. Vì người mẹ muốn tác giả có thói quen để dành tiền
Câu 9. Tại sao những đồng xu mà mỗi sáng người mẹ đưa cho tác giả lại “còn mới nguyên, đỏ au, bóng lộn”? Qua đó, em hiểu như thế nào về nhân vật người mẹ?
Câu 10. Từ câu chuyện của tác giả, em rút ra cho bản thân mình được bài học gì? Trình bày bằng một đoạn văn ngắn (khoảng 5 – 7 câu).
