Đọc kĩ văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Xóa bỏ bóng đen nhận thức của bản thân
(Chu Tiểu Khoan)
Các bạn đã từng nghe nói về thí nghiệm dùng ngôn từ để giết chết thực vật chưa?
Năm 2018, IKEA đã tiến hành một thí nghiệm tại một trường học ở Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất. Người ta đặt hai chậu cây cảnh vào trong lồng kính, với điều kiện chăm sóc như nhau vào khuôn viên nhà trường. Tên của thí nghiệm này là: “Ngôn ngữ của con người rốt cuộc có sức mạnh to lớn đến mức nào?”.
Các học sinh được yêu cầu tiến hành công kích bằng lời nói đối với chậu cây có gắn bảng “Cây này bị bắt nạt”, và sau đó khen ngợi chậu cây còn lại có gắn bảng “Cây này được khen ngợi”.
Kết quả là sau 30 ngày, chậu cây bị bạo hành ngôn ngữ đã héo úa, trong khi chậu cây còn lại được khen ngợi thì vẫn sống khoẻ, lớn nhanh.
Mặc dù thí nghiệm này vẫn gây tranh cãi về độ tin cậy của nó, nhưng không thể phủ nhận tính sát thương của bạo lực ngôn từ vẫn thực sự tồn tại.
Chưa chắc bạo lực ngôn từ có thể huỷ diệt một cái cây, bởi vì tôi không thể khẳng định rằng các loài thực vật có thể cảm nhận được thiện ý hay ác ý hay không. Tuy nhiên, bạo lực ngôn từ là quá đủ để huỷ diệt một con người. Bạo lực ngôn từ cứa những vết thương vào nội tâm của một người, gây tổn hại tới ý chí sinh tồn, tàn phá thể chất và tinh thần của người ấy.
(Theo Chu Tiểu Khoan, Xóa bỏ bóng đen nhận thức của bản thân, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2023)
Câu 1. (1.0 điểm) Xác định luận đề và các luận điểm của văn bản.
Click vào đây để xem đáp án
– Luận đề: Bạo lực ngôn từ có sức mạnh tàn phá lớn đối với con người.
– Các luận điểm:
+ Thí nghiệm của IKEA về ảnh hưởng của ngôn từ đối với cây cảnh cho thấy ngôn từ có sức mạnh to lớn.
+ Dù cây cối có thể không cảm nhận được thiện ý hay ác ý, nhưng bạo lực ngôn từ thực sự có thể huỷ diệt tinh thần và thể chất con người.
+ Bạo lực ngôn từ tạo ra vết thương sâu sắc trong nội tâm, làm tổn hại ý chí sinh tồn và tàn phá sức khỏe tinh thần, thể chất của nạn nhân.
Câu 2. (1.0 điểm) Trong đoạn trích, tác giả đã đưa ra bằng chứng nào? Nêu tác dụng của bằng chứng đó.
Click vào đây để xem đáp án
– Bằng chứng: Thí nghiệm của IKEA ở Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, trong đó hai chậu cây được đặt trong điều kiện chăm sóc giống nhau, nhưng chậu cây bị “bạo hành ngôn ngữ” héo úa, còn chậu cây được khen ngợi thì phát triển tốt.
– Tác dụng:
+ Bằng chứng này tạo sức thuyết phục sinh động cho luận điểm về sức mạnh của ngôn từ.
+ Nó giúp minh hoạ một cách cụ thể, dễ hiểu, làm rõ tính sát thương của bạo lực ngôn từ.
+ Gợi mở sự liên tưởng để thấy được tác động sâu sắc của ngôn từ không chỉ lên cây mà còn lên con người.
Câu 3. (2.0 điểm) Xác định và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ sử dụng trong câu: “Bạo lực ngôn từ cứa những vết thương vào nội tâm của một người, gây tổn hại tới ý chí sinh tồn, tàn phá thể chất và tinh thần của người ấy.”
Click vào đây để xem đáp án
– Biện pháp tu từ: Ẩn dụ và nhân hoá (câu “cứa những vết thương vào nội tâm” dùng hình ảnh vết thương để diễn tả tổn thương tinh thần, và hành động “cứa” gán cho bạo lực ngôn từ như một vật thể có thể gây thương tổn).
– Tác dụng:
+ Giúp hình ảnh hóa tác hại của bạo lực ngôn từ một cách sinh động và cụ thể, khiến người đọc dễ dàng cảm nhận nỗi đau tinh thần sâu sắc do lời nói độc ác gây ra.
+ Tăng tính biểu cảm, nhấn mạnh sự nghiêm trọng của bạo lực ngôn từ, khiến nó không còn là thứ vô hình mà trở thành một vết thương thực sự.
+ Gợi sự đồng cảm và cảnh tỉnh người đọc về hậu quả của ngôn từ tiêu cực.
Câu 4. (2.0 điểm) Tìm một ví dụ trong thực tế cho thấy tác hại của bạo lực ngôn từ với con người. Trình bày câu trả lời ngắn gọn trong khoảng 3 đến 5 câu.
Click vào đây để xem đáp án
Bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội: thể hiện qua những bình luận ác ý, những lời chửi rủa, miệt thị người khác.
– Những lời miệt thị trên mạng xã hội khiến cho nạn nhân hoang mang, đau khổ, sợ hãi vì trở thành đối tượng của sự thù ghét, từ đó có nguy cơ mắc các bệnh về tâm lí như rối loạn lo âu, trầm cảm, thậm chí có các hành vi tự huỷ hoại bản thân
Ví dụ: Trong nhiều trường hợp, học sinh bị bạn bè bắt nạt bằng lời nói, gọi bằng những biệt danh xấu xí hoặc bị chỉ trích thậm tệ. Điều này khiến các em cảm thấy tổn thương sâu sắc, mất tự tin và thậm chí có em bị trầm cảm hoặc bỏ học. Bạo lực ngôn từ khiến cho tâm hồn các em bị tổn thương lâu dài, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển toàn diện. Vì thế, chúng ta cần xây dựng môi trường tôn trọng và tránh xa những lời nói gây tổn thương.
