Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu:
Kẻ thù lớn nhất ở đó, người bạn lớn nhất cũng ở đó – ngay trong lòng mình, cho mỗi người ai cũng có cơ hội để lựa chọn, bạn hoặc thù, để đi chung với mình mỗi ngày.
Khi suy nghĩ bất thiện còn tồn tại trong lòng, đôi chân còn vội vã đua tranh, đôi tay còn cố giữ lại những điều hư ảo, miệng còn muốn nói những lời tổn thương, mắt còn muốn thấy lỗi lầm của người, tai còn thích lắng nghe những ồn ào thị phi.
Những suy nghĩ bất thiện trong lòng làm khổ con người hơn kẻ thù của họ.
Khi đối mặt với những hẹp hòi của nhân gian, người bạn tốt nhất là sự rộng lượng của chính mình, mang đến cho bản thân một lối thoát.
[…]
Trong những ngày khó khăn, người bạn tốt nhất là lòng can đảm; trong những ngày thành công, người bạn tốt nhất là khiêm tốn; trong những ngày không còn gì trong tay, người bạn tốt nhất là hi vọng.
Và người bạn tốt nhất trong mỗi buổi sớm mai là một nụ cười thật an.
Tâm của chúng ta giống như con ngựa cực khỏe. Nếu có thể kiểm soát được, chắc chắn chúng ta sẽ chiến thắng mọi cuộc đua; bằng không, có thể sẽ phải bị mất mạng vì nó.
(trích Cuộc sống nhìn từ ô cửa Thiền, Vô Thường, NXB Hồng Đức, 2021, tr. 205-206)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 ( 1,0 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Click vào đây để xem đáp án
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích là: Nghị luận
Đoạn trích trình bày quan điểm và lời khuyên về cách đối diện với những khó khăn trong cuộc sống, qua đó giúp người đọc rút ra bài học về việc kiểm soát bản thân và nhận thức về giá trị của những người bạn tinh thần trong cuộc sống.
Câu 2 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về ý kiến sau: Những suy nghĩ bất thiện trong lòng làm khổ con người hơn kẻ thù của họ?
Click vào đây để xem đáp án
Ý kiến “Những suy nghĩ bất thiện trong lòng làm khổ con người hơn kẻ thù của họ” có nghĩa là:
Suy nghĩ bất thiện như ghen ghét, hận thù, ích kỷ và sân si là những thứ gây hại nhiều nhất cho chính bản thân mỗi người. Dù kẻ thù bên ngoài có thể làm hại ta, nhưng suy nghĩ tiêu cực trong tâm trí mình mới là thứ khiến ta đau khổ, làm tổn thương chính mình, khiến cuộc sống trở nên khó khăn và khổ sở hơn.
Nếu không kiểm soát được tâm trí, con người sẽ tự đẩy mình vào trạng thái đau khổ, lo âu, và rối loạn cảm xúc, khiến cuộc sống trở nên u ám dù không có bất kỳ mối đe dọa từ bên ngoài.
Câu 3 (1,5 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Trong những ngày khó khăn, người bạn tốt nhất là lòng can đảm; trong những ngày thành công, người bạn tốt nhất là khiêm tốn; trong những ngày không còn gì trong tay, người bạn tốt nhất là hi vọng.
Click vào đây để xem đáp án
– Biện pháp tu từ trong câu: “Trong những ngày khó khăn, người bạn tốt nhất là lòng can đảm; trong những ngày thành công, người bạn tốt nhất là khiêm tốn; trong những ngày không còn gì trong tay, người bạn tốt nhất là hi vọng.”
– Biện pháp tu từ: Lặp cú pháp Trong những ngày…, người bạn tốt nhất là…
– Tác dụng:
+ Tạo giọng điệu suy tư sâu lắng, tăng sức thuyết phục của lập luận.
+ Nhấn mạnh ý nghĩa, vai trò của những phẩm chất tốt đẹp và thái độ sống tích cực (can đảm, khiêm tốn, hi vọng) bên trong con người.
+ Qua đó, tác giả gửi tới người đọc thông điệp: trong bất cứ hoàn cảnh nào, người bạn lớn nhất của mỗi người là những điều thiện nằm bên trong chính họ.
=> Câu văn này khuyên nhủ con người phải giữ vững lòng can đảm khi gặp khó khăn, khiêm tốn khi thành công, và hi vọng khi thất bại. Đây là những giá trị cốt lõi giúp ta vượt qua những sóng gió và tìm thấy bình yên trong cuộc sống.
Câu 4 (2,0 điểm) Thông điệp được gợi ra từ đoạn trích.
Click vào đây để xem đáp án
Thông điệp được gợi ra từ đoạn trích là:
+ Quản lý suy nghĩ và tâm trí là yếu tố quan trọng giúp con người vượt qua mọi thử thách trong cuộc sống.
+ Đoạn trích nhấn mạnh rằng, chính suy nghĩ và thái độ của mỗi người quyết định cuộc sống của họ. Những suy nghĩ tích cực, những giá trị như lòng can đảm, khiêm tốn và hi vọng là những người bạn tinh thần tuyệt vời giúp ta vượt qua những khó khăn.
+ Tác giả khuyên mỗi người nên biết kiểm soát tâm trí và không để những cảm xúc tiêu cực lấn át, làm hại bản thân. Cuộc sống không chỉ là việc đối diện với hoàn cảnh mà còn là cách ta nhìn nhận và phản ứng với nó.
+ Thông điệp cuối cùng là chúng ta phải học cách làm bạn với chính mình, kiểm soát những suy nghĩ tiêu cực và biến chúng thành động lực để thay đổi và phát triển bản thân, đồng thời biết trân trọng những giá trị vô hình trong cuộc sống như hi vọng và lòng can đảm.
