Đọc đoạn trích:
Mẹ ơi, có thể trong cuộc chiến đấu này
Con sẽ ngã xuống
Ngã xuống bình thường
Như bao đồng đội của con
Để mái nhà giành mẹ được yên ả
Dưới sắc nắng vàng…
Và, có thể là, sáng mai bừng mắt ra
Mẹ sẽ nhận về một tờ giấy…
Như nhiều bà mẹ ở làng
Tờ giấy mỏng manh
Nhưng lại nặng hơn ngàn tấn bom
Trút xuống tuổi già của mẹ
Cho dù thế, mẹ cũng đừng khóc nhé
Con không chết đâu
Xin mẹ cứ đọc Kiều
Cho căn nhà trở lại yên tĩnh
Dưới bóng cây bảng lảng hoàng hôn
Xin mẹ cứ ngồi tựa cửa chờ con
Như những ngày xưa
Mỗi chiều con đi học về
Và mẹ lại lắng nghe
Tiếng bước chân bầy trẻ nhỏ
Chúng ôm sách, bá vai nhau,
Rúc rích cười
đi ngang qua cửa sổ.
[…]
(Trích Thư gửi mẹ, Tuyển thơ Trần Đăng Khoa, NXB Kim Đồng, 2000, tr. 349–350
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Click vào đây để xem đáp án
Xác định thể thơ của đoạn trích: Thể thơ tự do
Câu 2. Theo đoạn trích, có thể “sáng mai bừng mắt ra” người mẹ sẽ nhận về cái gì?
Click vào đây để xem đáp án
Theo đoạn trích, có thể “sáng mai bừng mắt ra”, người mẹ sẽ nhận về: một tờ giấy (báo tử)
Câu 3. Trình bày hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ:
Con sẽ ngã xuống
Ngã xuống bình thường
Như bao đồng đội của con
Click vào đây để xem đáp án
– Biện pháp tu từ: so sánh : Con sẽ ngã xuống bình thường như bao đồng đội của con
– Hiệu quả: + Tăng hiệu quả diễn đạt, làm cho câu thơ giàu sức gợi hình, gợi cảm
+ Nhấn mạnh sự mất mát, sự hi sinh là điều không tránh khỏi của chiến tranh
+ Thể hiện thái độ nhẹ nhàng, bình thản của người con khi đối diện với sự khốc liệt của chiến tranh; từ đó nhằm xoa dịu nỗi đau của mẹ
Câu 4. Em hiểu nội dung hai dòng thơ sau như thế nào?
Xin mẹ cứ đọc Kiều
Cho căn nhà trở lại yên tĩnh.
Click vào đây để xem đáp án
– Những dòng thơ trên thể hiện niềm mong muốn thiết tha của người con – người lính: mẹ hãy giữ thói quen đọc Kiều để tâm hồn mình được bình yên; từ đó sự “yên tĩnh” cho chính mình như khi con còn sống.
– Từ đó thể hiện sự an ủi, động viên, lo lắng, thấu hiểu, yêu thương mẹ cũng như lòng vị tha, quên mình của người con.
Câu 5. Em hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa được gợi ra từ đoạn trích và lý giải.
Click vào đây để xem đáp án
Học sinh có thể nêu được một trong các thông điệp sau và lý giải thuyết phục:
+ Sức mạnh của tình mẫu tử trong đời sống tinh thần của mỗi con người+ Phải biết trân trọng tình cảm gia đình.
+ Phải biết trân trọng giá trị của hoà bình
+ Phải biết ơn các thế hệ đi trước đã hi sinh vì độc lập, hòa bình của tổ quốc
