Đọc đoạn trích:
Con đã đi rất xa rồi
Ngoảnh nhìn lại vẫn gặp ánh đèn thành phố
Sau cánh rừng, sau cù lao, biển cả
Một ánh đèn sáng đến nơi con
Và lòng con yêu mến, xót thương hơn
Khi con nghĩ đến cuộc đời của mẹ
Khi con nhớ đến căn nhà nhỏ bé
Mẹ một mình đang dõi theo con
[…]
Sao đêm nay se thắt cả lòng con
Khi con gặp ánh đèn thành phố
Nơi mẹ sống, mẹ vui buồn, sướng khổ
Chỉ một mình tóc cứ bạc thêm ra
Sao đêm nay khi đã đi xa
Lòng con bỗng bồn chồn quay trở lại
Bên đời mẹ nhọc nhằn dầu dãi
Nỗi mất còn thăm thẳm trong tim
Đời mẹ như bến vắng bên sông
Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió
Như cây tự quên mình trong quả
Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây
Như trời xanh nhẫn lại sau mây
Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm
Con muốn có lời gì đằm thắm
Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay
Đà Nẵng – Hà Nội, 11-1978
(Trích Kính gửi mẹ, Ý Nhi1, in trong tập Văn chương một thời để nhớ (Thơ), NXB văn học, 2006, tr.45)
Chú thích:
1Ý Nhi tên thật là Hoàng Thị Ý Nhi, sinh năm 1944 tại thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam. Bà là một trong những nhà thơ nữ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam đương đại. Thơ Ý Nhi giản dị mà đậm chất trí tuệ, giọng điệu thơ trầm lắng, suy tư, thiết tha. Với ngôn ngữ đậm chất triết luận, thơ của bà là sự ký thác sâu lắng của một trái tim không khi nào thôi khắc khoải trên hành trình đi tìm ý nghĩa cuộc đời.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm): Xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. (0,5 điểm): Chỉ ra những từ ngữ bộc lộ cảm xúc của chủ thể trữ tình trong những đoạn thơ bắt đầu bằng cụm từ “Sao đêm nay”.
Câu 3. (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ sau:
Đời mẹ như bến vắng bên sông
Nơi đón nhận những con thuyền tránh gió
Câu 4. (1,0 điểm): Nêu mạch cảm xúc của chủ thể trữ tình trong đoạn trích trên.
Câu 5. (1,0 điểm): Từ nội dung của hai dòng thơ cuối: Con muốn có lời gì đằm thắm/ Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay, lựa chọn một bài học em thấy có ý nghĩa nhất đối với bản thân, giải thích lí do về sự lựa chọn đó.
