Đọc văn bản sau:
Bầu trời trên giàn mướp
(Hữu Thỉnh)
Thu ơi thu ta biết nói thế nào
sương mỏng thế ai mà bình tĩnh được
hứa hẹn bao nhiêu bầu trời trên giàn mướp
lúc hoa vàng thu mới chập chờn thu
ngỡ như không phải vất vả chi nhiều
sau tiếng sấm thế là trời mới mẻ
quả đã buông thủng thẳng xuống bờ ao
ta cứ tưởng đất sinh sôi thật dễ
trời thu xanh và hoa mướp thu vàng
thưa mẹ
những năm bom nơi con không thể có
bến phà con đã qua, rừng già con đã ở
gặp vạt lúa nương con cũng viết thư về
nên không dám
dù một giây sao nhãng
bầu trời này từng dẫn dắt con đi.
(Theo www.nhavantphcm.com.vn, 20/9/2014)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Click vào đây để xem đáp án
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Câu 2. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Click vào đây để xem đáp án
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: biểu cảm.
Câu 3. Khung cảnh thiên nhiên của mùa nào được gợi tả trong tác phẩm?
Click vào đây để xem đáp án
Khung cảnh thiên nhiên được gợi tả trong tác phẩm là khung cảnh của mùa thu.
Câu 4. Nhân vật trữ tình trong bài thơ này là ai?
Click vào đây để xem đáp án
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là một người lính.
Câu 5. Chủ đề của bài thơ là gì?
Click vào đây để xem đáp án
Chủ đề của bài thơ: khát vọng về cuộc sống bình yên (của người lính).
Câu 6. Nhan đề bài thơ có ý nghĩa như thế nào?
Click vào đây để xem đáp án
Nhan đề “Bầu trời trên giàn mướp” gợi vẻ đẹp của khung cảnh mùa thu ở chốn làng quê, đồng thời gợi cảm nhận về cuộc sống bình yên.
Câu 7. Nêu bố cục của bài thơ.
Click vào đây để xem đáp án
Gợi ý:
– Hai khổ thơ đầu: Vẻ đẹp của khung cảnh thiên nhiên mùa thu qua hình ảnh bầu trời xanh và giàn mướp hoa vàng.
– Hai khổ sau: Nỗi niềm xúc động của tác giả khi đối diện với khung cảnh hiện tại và hoài niệm về quá khứ.
Câu 8. Tại sao tác giả viết: “nên không dám/ dù một giây sao nhãng”?
Click vào đây để xem đáp án
– Nhân vật trữ tình trong bài thơ từng là một người lính chiến đấu nơi chiến trường mưa bom bão đạn, từng đứng trước lằn ranh của sự sống và cái chết. Vậy nên, chỉ cần một giây sao nhãng, lơ đễnh, tính mạng của anh sẽ có thể không còn.
– Cái “không dám sao nhãng” nếu đặt riêng trong đoạn thơ cuối cùng còn khơi gợi một cách hiểu khác: Người lính chưa bao giờ dám quên hình ảnh bầu trời mùa thu và hoa mướp vàng, bởi lẽ đó chính là nguồn động lực để đưa người lính vượt qua những gian khổ trên mọi bước đường chiến đấu đồng thời là mục đích chiến đấu của người lính (người lính chiến đấu là để bảo vệ cho quê hương bình yên).
Câu 9. Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của hình ảnh thơ: trời thu xanh và hoa mướp thu vàng.
Click vào đây để xem đáp án
Gợi ý:
“Trời thu xanh và hoa mướp thu vàng” là một hình ảnh đẹp, hài hòa về màu sắc. Sắc xanh của bầu trời và sắc vàng của hoa mướp mở ra không gian khoáng đạt, cao rộng, gợi sự bình yên, thanh thản, nhẹ nhõm trong tâm hồn con người.
Câu 10. Cảm nhận hình ảnh giàn mướp hoa vàng.
Click vào đây để xem đáp án
Gợi ý:
Hình ảnh giàn mướp hoa vàng trở đi trở lại trong bài thơ (từ nhan đề “Bầu trời trên giàn mướp”, trong khổ thơ thứ nhất, đến khổ thơ thứ ba) trước hết khơi gợi một vẻ đẹp giản dị, bình yên của quê hương, sau đó nó còn nhấn mạnh sự ám ảnh của hình ảnh trong tâm trí của nhân vật trữ tình.
