Đọc ngữ liệu sau:
“Trong gió nóng những trưa hè ngột ngạt
Mẹ ru tôi hạt cát sạn hàm răng
Vừa lớn khôn tôi đã biết đào hầm
Dưới bom đạn gió Lào vẫn thổi
Và trên cát lại thêm cồn cát mới
Cỏ mặt trời lăn như bánh xe
Cuộc đời tôi có cát chở che
Khi đánh giặc cát lại làm công sự
Máu đồng đội và máu tôi đã đổ
Trên cát này mà gió quạt vừa se
Cây tôi trồng chưa đủ bóng che
Bom giặc cắt lá cành tơi tả
Củ khoai ở đây nhỏ hơn củ khoai cánh đồng màu mỡ
Trái mãng cầu rám vỏ – gió đi qua
Đọng nắng thôi, cát chẳng đọng mưa
Bàn chân lún bàn chân thêm bỏng rát!Giữa gió cát, giữa những ngày ác liệt
Tôi nghĩ về tha thiết một màu xanh
Một rừng cây trĩu quả trên cành
Tôi vun gốc và tay tôi sẽ hái
Nhà của tôi, tôi sẽ về dựng lại
Ánh ngói hồng những gương mặt mai sau.Em mới về em chưa thấy gì đâu
Chỉ có cát và gió Lào quạt lửa
Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ
Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương.(Trích Gió Lào cát trắng – Xuân Quỳnh, Xuân Quỳnh tác phẩm và lời bình, NXB Văn học, 2011, tr.28-29)
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. (0,5 điểm) Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2. (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là ai?
Nhân vật trữ tình là tôi (người con của quê hương)
[/su_spoilerCâu 3. (1,0 điểm) Phép điệp trong đoạn thơ sau có tác dụng gì?
Cuộc đời tôi có cát chở che
Khi đánh giặc cát lại làm công sự
Máu đồng đội và máu tôi đã đổ
Trên cát này mà gió quạt vừa se
- Phép tu từ: phép điệp
+ điệp từ “cát”, từ “máu”
- Tác dụng:
+ Làm cho lời thơ nhịp nhàng, hình ảnh, tăng sức gợi hình, biểu cảm
+ Nhấn mạnh kỉ niệm của nhân vật tôi gắn bó với cát trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt
+ Thể hiện tình yêu, gắn bó với cát, yêu quê hương.
Câu 4. (1,0 điểm) Em hiểu như thế nào về nội dung hai dòng thơ?
Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ
Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương.
- Lời thơ chân thực gợi tả sự khắc nghiệt của thiên nhiên
- Thể hiện sự gắn bó của nhân vật trữ tình với gió, với cát, với cuộc sống khắc nghiệt của quê hương
- Bộc lộ tình yêu quê hương sâu nặng.
Câu 5. (1,0 điểm) Từ nội dung của đoạn thơ, thế hệ trẻ hôm nay cần có trách nhiệm gì với quê hương?
*Trách nhiệm với quê hương: - Gắn bó, trân trọng, tự hào về quê hương - Hiểu được giá trị của cuộc sống hòa bình, trân trọng những điều chúng ta đang được hưởng. - Giữ gìn, tiếp nối truyền thống của quê hương, không chê quê nghèo khó - Thế hệ trẻ ra sức học tập, rèn luyện tích lũy kiến thức, kĩ năng, phẩm chất làm hành trang tương lai góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp.
[/su_spoiler
